Bizilagunak

BERRIA, Larrepetit, 2012-12-01

          Bizilagun berri bat etortzerakoan, hura ezagutze aldera, etxera gonbidatzea izaten da ohituretako bat. Mexikon kargua hartu aurretik, horrela etorri da Enrique Peña Nieto aste honetan Etxe Zurira, Barak, Joe eta Hillary familiak gonbidatuta.

          AEBentzat, Txina eta Kanadaren ostean, Mexiko da bazkide komertzial onena.

          Eraikuntza eta ostalaritza bezalako sektoreetan, pisu eta garrantzi ikusgarria duen eskulana da mexikarrena. Eta horren haritik, etorkin ez-legezkoen arazoari irtenbidea eman nahi dio Obamak ahalik eta azkarren, legeztatzeko aukerak emanez (6 milioi mexikar inguru daude egoera horretan).

          Kalearen beste aldetik ere baikor ikusten da AEBko etorkin kopururik garrantzitsuena mexikarra izatearena (12 milioi inguru guztira): milioika dolar bidaltzen dituzte hemendik hango familietara, eta diru horrekin, etxebizitzak eraikiz edo negozioak zabalduz, neurri batean, ekonomia sustatzen dute.

          3.000 kilometro luzetan bizilagun izatera kondenatuta daude bi herrialdeak. Eta superpotentziarentzat, mugan gerta litekeen edozerk izan dezake bere interes ekonomikoetan edo hiritarren segurtasunean eragina. Eta horrek urrea balio du.

          Orain arte eramandako politikak ikusita, ez dute aurrekoaren preziorik bi herrialdeen artean ematen diren giza, arma eta droga trafikoek (komertzio mota desberdin bat), sexu esplotazioak, emakumeenganako jazarpen eta erailketek.

          Enriquek gonbidatu du orain Barak barbakoa bere etxean egitera, Amigo rancheraren erritmora: «Aunque eres un hombre, aún tienes alma de niño, aquél que me da su amistad, su respeto y cariño…». Eta honek erantzun, edozein aitzakia ona dela bizilagunaren etxera joateko.

          Auzolanean gauza asko konpontzeko zereginik ez zaio faltako bizilagun bakoitzari datorren agintaldian. Benetan, ordea, horretarako gogoa eta nahia zenbatekoa den jakitea falta zait niri. Ikusi dezagun.

Delfinak, atunak eta marrazoak

BERRIA, Larrepetit, 2012-05-19

          Mexikoren eta Ameriketako Estatu Batuen arteko borroka ez da lur lehorreko pasabidekoa bakarrik. Itsasoko ur sakonetan ere izan da tirabirarik azkeneko 20 urteetan. Eta bi herrialdeak busti dituen neurria ur epeletako atunaren harrapaketatik dator.

          Duela 20 urte, mobilizazio ekologista handi eta garrantzitsu bat egon zen AEBetan: atunaren harrapaketan sarean kateaturik geratzen ziren delfinak babesteko eskatu zuen mugimendu berdeak. Ondorioa honako hau izan zen: itsasontzietan ikuskatzaileek joan behar dute, eta arrantzarako hainbat sare debekatuta daude. Hori horrela betetzen duenak, delfinak salbu utzita arrantzatutako atuna dela bermatzen duen dolphin safe zigilua lortzen du. Atun latetan argi eta garbi irakur liteke.

          Hainbat herrialderen artean, Mexiko izan da urte hauetan guztietan berak harrapatutakoa AEBetara esportatu ezin izan duena. Besteak beste, bere atuna arrantzatzeko moduak delfinak kontuan hartzen ez dituelako. 426 milioi dolarren balioa zuten 131 mila tona atun ekoitzi zituen Mexikok 2010ean, eta horietatik 5.500 tona kanpora saldu. Diru kopuru handiegia ezer egin gabe geratzeko.

          2008an Mexikoko Gobernuak Kontsumorako Munduko Erakundean salaketa jarri zuen, eta orain etorri da sententzia: AEBek, ekologia babesteko aitzakiarekin, bidegabeak diren mugak jarri dizkie Mexikoko eta beste hainbat herrialdetako enpresei. Ondorioz, ezingo dituzte dolphin safe etiketa eramatera behartu.

          Beti bezala, kontsumitzaileon esku egongo da zer erosten dugun ondo irakurtzea. Baina presakako bizimodu honetan, nago, gehiengo handi batek ez duela horretarako denborarik hartuko.

          Ur epeletan delfina babestea lortu zuten ekologistek. Baina jakina da dolarren itsaso zabala marrazoz beteta dagoela. Eta marrazoa, bizirik irauteko, erasotzeko beti prest. Horregatik da marrazo.