Eguberrien lilura

BERRIA, Larrepetit, 2012-12-22

          Irratia piztu eta eguberri kantu ase ezinentzat, zenbait kate, etenik gabe halakoak 24 orduz eskainiz.

          Kalean segida dute doinu horiek; komertzio tuneatu gehienetako bozgorailuetatik zabaltzen dituzte, sostengatu eta bemolek bertan dauden hiritarrak kontsumitzera bultzatuko balituzte bezala. Eta belarrietatik sartzen ez bada, to bistarako dekorazioa: klasikoa, edo ikusgarri berria, modernoa, originala, pausoa geratu eta behiak trenari bezala begira geratzeko modukoa.

          Eskaparatisten paradisuak bosgarren etorbidea eta Soho. Ate parean limusina beltza dago geratuta. Pertsona bakarra eta erregali poltsa piloa sartu dira. Denentzako lekua izango ahal du, alajaina.

          Kalearen beste aldean kanpaitxoekin Feliz Navidad-en erritmoa jarraitu nahian, saiakeran, Salvation Armyko boluntarioa, diru eske. Guridik burua altxatuko balu!

          Zehar begiratua egin dio ondotik pasa den Santa Claus bizarzuriak. Hiru kale gorago jarriko da, espaloi zabaletatik doazen hiritar eta turistei agur eginez, eta zortea badu, umeren bat geraraziz, eta haren opari zerrenda entzuteagatik dolar batzuetako propina gurasoengandik jasoaz. Ez dago bakarrik: urte guztian bezala Micky eta Minnie Mouse daude, txapel gorria buruan daramaten hiritarrekin argazkiak ateratzen.

          Jingle Bells-ekin izotz pistak bete dira. Familiak, lagunak, irrist eginez. Ilunabar goiztiarrarekin batera, Rockefeller Centerreko zuhaitzaren bueltan argazki kameren flashak etenik gabe. Eta ondoan, ilara The Rockettes-en ikuskizunaz gozatzeko.

          Etxe atariak koloretako argi txikiz gainezka, Santa Claus panpinak balkoitik zintzilik, eta kaleko musikariak errepertorioa egun hauetara egokituta.

          New Yorken lilurak eta estimuluen demasak, nolabait, hiritar askoren eguneroko errealitate gogorrak estali egiten ditu. Hori ere ikusten jakitea da kontua! Eta hainbeste distirarekin ez itsutzea!

Aupa lagun!

Larrepetit 2011-12-24

          Zer moduz zaude? Ongi espero dut. Dena prest? Burutik kendu ezinda nabil, 6. etorbidearen eta 48. kalearen kantoian niri begira geratu zineneko momentua. Ez zenidan begirik kentzen. Eta halako batean, «zu zara?», galdetu zenidan. «Bai, eta zu, berriz…», berehala elkar ulertu genuen.

          Ez zintudan horrelakoa imajinatzen. Badakizu, askotan, egiten duzun iruditik errealitatera salto handi samarra egoten da. Baina pentsatzen dut zuri ere gauza bera gertatuko zitzaizula nirekin.

          Hotz handia eginagatik, paseo ederra eman genuen biok Central Park barruan, kafe baso bero handia eskuetan hartu, eta tertulia gozoan. Eta aitortuko dizut, elkar ondo ulertu genuen ustea geratu zait. Seguruenera, desberdintasun batzuk salbu, biok ondo dakigulako zer esan nahi duen garai honetako jardunak, han eta hemen.

          Ondo gogoan dut, ibiltzeaz nekatuta, eserita jarri ginen batean, pipa hortzetan hartuta, haren plazeraz gozatu nahi izan zenuela. Baina, hemen, hori oso gaizki ikusia dago. Parkeetan erretzea, gainera , aurten debekatu dute. Zuenean oraindik ez, ezta? Botila ardoa edatea bezala: isuna jasoko nuke hori kanpoan eginez gero. Horregatik eramaten dugu marroi koloreko zorroan ezkutatuta… jur-jur-jur… Ikusten duzun bezala, zenbait gauza itsasoaren alde horretan eta hemen ez dira berdinak.

          Kantuarena niretzat ez den bezala: niri ez didate zuri bezala kantatzen. Esan zenidan milaka pertsona ateratzen direla zuri ongietorria abestuz ematera. Niri, Salvation Army-koak beraien kanpaitxoekin ondoan tokatuz gero, gaitz erdi.

          Desberdinak gara horretan. Baina, nago, oso berdinak, etxeko txikienen amets handiak betetzen, edo etxeko handienengan ilusio txikiak sortzen. Bakoitza bere estilora, eta norbera bere tokian.

          Gaur ere badaukagu makina bat lan!

          Laster arte, Olentzero. Eskuminak Mari Domingiri.

          Santa Claus.

American Christmas

Larrepetit, 2011-12-17

          Abeslari izarren ikuskizunaren ostean, milioika telebista ikus-entzuleren arreta osoa erakarriz, zast, koloretako 30.000 argi batera piztu ziren, urtero Rockefeller-en jartzen den Picea Abies zuhaitzean. Eta horrek adierazi zuen, ofizialki, 2011ko Eguberriak abiatu zirela.

          Bosgarren etorbideko dendetako erakusleiho deigarri, original eta ikusgarriek gogorarazten digute data hauetako kontsumorako neurriz kanpoko joera. Edo, hobeto esanda, erakusleihoei begira jarri, eta jendearen bultzakadak eta etengabeko joan-etorriak ematen didate niri zer pentsatua: hori da hori, mundua! Negozioa, negozio da. Bi esku izan beharrean lau izatea desiratzen dute askok, erositako pakete guztiak eraman ezin dituztenean.

          Hiriak, atzerritarrak hartzeaz gain, turista nazionala hartu ohi du bere barnean, gogotik: familia giroan hiru bat egun New Yorken pasatzera etorritakoak gehienak; Bizarzuriren txapel gorria burutik kendu gabe, Eguberrietako ikuskizunetara joaten direnak; patinaje pistetan elkarrekin irrist egin, eta kaleetan barrena paseoan gozatzen dutenak.

          Ez dago etxe sarrerarik garai honetako dekoraziorik gabe. Manhattandik kanpora, beste auzoetan, aurrealdea koloretako argi txikiz jositako eraikinek atentzioa erakartzen dute. Eguberrietako kantuak etenik gabe entzun litezke edonon, eta kale gaineko eta lur azpiko musikariek ere beraien errepertorioak egokitu egiten dituzte.

          Aitortu beharra daukat: polita dago hiria. Eta neurri handi batean, muntatze eta eszenografia honek guztiak harrapatu egiten zaitu eta bere zurrunbiloan sartu.

          Amonarena pena. «Nora zoaz?», galdegin zion bilobari. «New Yorkera, amona, oporretan». «Gertuago ez al zegoen tokirik?», amonak berriro. Bilobak irribarre goxo batekin erantzun zion. Eta amonak, segidan: «Tori diru pixka bat, eta ekarri handik Gabonetako loteriako dezimoren bat».