Yes, he did

Eastetik, 2012-11-08

          Times Square-ko pantaila handietako batzuetan telebista hainbat katetako irudiak eta soinua , eta behean jende dezente emaitzei begira. Oihuak eta txaloak entzuten ziren, Obamak estaturen batean irabazi zuela esan ez gero (New York demokrata da).

          Harlemen ere telebistari begirik kendu gabe zeuden. Eta bat batean, Obama irabazletzat jo zutenean, eztanda! Jendearen txaloak, oihuak, besarkadak, irribarreak, dantzak. «Obama, Obama», «We got it», eta antzekoak ozen entzun ziren. «Lau urte gehiago» oihukatzen zuten bandera amerikarrak astinduz. Autoak bozina joaz, sakelakoarekin argazkiak atera eta atera… Eta Malcom X etorbidetik, Empire State ikus zitekeen urdin-urdin (irabazlearen kolorea)!

          Ez da duela lau urteko ospakizuna izan, ordukoa izugarria, ikusgarria, historikoa izan zelako. Baina oraindik, maila apalagoan bada ere, Barack Obamak, ilusioa pizten du jende askoren artean. Edo bestela, ordukoak irauten die oraindik. Emakumeak (%55), 30 urtez azpikoak (%60), eta gutxiengoak (afroamerikarrak, latinoak) konbentzitu ditu. Eta swing estatu erabakigarriek lau urte gehiagoko epea eman diote.

          Yes we can izan zen lehendabiziko legegintzaldiko lema. Bigarrenerako, Yes he did (bai, egin zuen). Gustatzen zait, zaila zirudiena egin baitu. Baina egin ahal izatetik egitera aldea dago. Eta esaldi horrek erabateko zentzua izan dezan, orain, agindutakoa betetzea falta da: Mr. President, gogoratzen osasunaz, hezkuntzaz, gizarte politikez, ekonomiaz, zergez, nazioarteko politikaz esandakoak? Hiritarrek ez dauzkate ahaztuta. Eta horiek gauza ditzazun denbora gehiago behar duzula erabaki dute.

          Ordezkarien Ganbaran demokratek ez daukate gehiengorik, eta horrek gobernuari bidea zailduko dio. Baina hemendik lau urtetara aurkeztu ezinak ausardia politiko gehiago emango diolakoan nago. Bai, arrazoi. Niri ere, ilusio apur horretatik zerbait geratzen zait, nonbait!

Parte hartzea

Berria, Eastetik, 2012-11-07

          Hotz esnatu da New Yorken hauteskunde eguna. Baina lehia politikoan bero iritsi da giroa. Eguneroko presakako martxaz gain, zeregin berri bat izan dute hiritarrek: nahi izatera, botoa eman ahal izan dute, arazoak arazo.

          Sandy-ren eraginez beraien ohiko bozkalekuetatik urrun daudenek edozein tokitan botoa emateko agindua sinatu du Andrew Cuomo gobernadoreak. Eta hiriko garraiobide publikoak voter shuttle izeneko autobusa jarri du, dohainik, urakanak eragindako tokietatik bozkalekuetaraino jendea eramateko.

          Izan ere, hauteskunde hauetako giltzatako bat parte hartzea da —ez New Yorken kasuan, baina bai Ohion, Virginian edo Floridan, eta baita beste swing edo estatu aldakorretan ere—.

          Hauteskunde egunean, goizean, New Yorkeko metro geltokian bi hiritarren artean entzundako elkarrizketaren hariari tira eginez: «Obamari eman beharko diozu botoa?», batek galdera edo baieztapena. «Ez dakit oraindik», erantzuna. «Sikiera badakigu nor den Obama. Baina Romney?». «Nik ez daukat garbi nor den bata eta nor bestea. Eta gutxiago oraindik zer egin nahi duten».

          Nago Obamaren bigarren agintaldiak zein itxura duen garbi ikusi ezina eta Romneyrenari tankera hartu ezina, hainbat hiritarren artean zabalduta dagoen sentipena dela. Eta hortik datoz askoren zalantzak eta erabaki ezina.

          Egia da usaindu litekeela nondik joan daitezkeen gauzak batak edo besteak irabaziz gero. Baina duela lau urte, ustez argi zirudiena gero Obamak ez bete izanak, zalantzan jartzen ditu asko. Eta, aldiz, Romneyren aukerak ez ditu erabat konbentzitzen.

           Lauso daudenei azkeneko bultzada eman eta beraien aldeko bozka ematea izan da alderdi bakoitzeko milaka boluntarioren lana bozkalekuak itxi arte. Besteak beste, parte hartzeak eman baitio Etxe Zurian geratzeko baimena maizter ezagunari, edo giltza jokoa berriari.

Bultzadak eta babesak

Eastetik, 2012-10-04

          Imanol, mendebaldetik ondo dioan bezala, badirudi ekialdeko haizeteek Obamari bultzada erabakigarria eman diotela. Eta orain, metro batzuk aurrera egin ditzake: urrian aurreko zortzi hilabetetan baino lanpostu gehiago sortu dira, eta hori AEBetako ekonomia errekuperatzen ari den seinale gisara ikus liteke. Langabezia tasa ehuneneko bat igotzeari ez diote garrantzirik eman, lan bila jende gehiago ari baita gaur egun.

          Obamatarrak, gustura. Datu ekonomikoak zoragarriak ez izanagatik, uste baino hobeak direlako azkeneko esprintean. Suziririk bota gabe, baina hoberanzko joera erakusten dutelako. Romneytarrak ez daude ados: Obamak boterea hartu zuenean baino langabe gehiago dago orain, eta presidentearen eredu ekonomikoak ez du balio. Berak ekarriko duen aldaketak, bai.

          Oholtza gainera igo, eta alderdi errepublikanoko hautagaiari ostiral gauez bultzada eta babesa eman ziotenak John McCain, Rick Perry eta Rick Santorum alderdikideak izan dira, Rudy Giulliani New Yorkeko alkate ohia, eta John Boehner Ordezkarien Ganbarako presidentea. Iragarrita bazeuden ere, Condoleezza Rice Estatu idazkari ohia eta Jack Nicklaus golf jokalariek ez zuten parte hartu.

          Obama Cincinnatin izango da gaur, eta, besteak beste, Stevie Wonderren babesa jasoko du. Bihar, hainbesteko lehia eragiten ari den Ohio swing estatuan, Bruce Springsteen eta Jay Z raperoek eskatuko dute hautagai demokratarentzako botoa. Baina ezin dugu ahaztu kanpainaren bukaera honetan Bill Clinton bera eskaintzen ari zaion babes eraginkorra: atzo Virginian bi ekitaldi egin ostean, gaur, Obamak justu-justu irabazi zuen Ipar Karolinan izango da, «ez nik ezta beste inork ere ezingo zukeen lau urtean kalte guztia konpondu» argudiatuta, Obamarengan lau urte gehiagoko konfiantza eskatuz.

          Bi egun barru jakingo dugu nori emandako bultzadek edo nork jasotako babesek izan duten eragin erabakigarria.

Hitzak eta irudiak

Eastetik, 2012-11-02

          Azken egun hauek irudi asko utzi dizkigute. Uholde eta haizeteek eragindako txikizioekin dute zerikusia ikusgarrienek, baina kanpainarekin lotura zuzena dutenak ere iritsi zaizkigu. Ireki dezagun albuma:

          Klixk: Obama, Sandy urakanaren krisia Etxe Zurian kolaboratzaileekin aztertzen eta kudeatzen. Klixk: Obama demokrata, New Jerseyn, Chris Christie gobernadore errepublikanoarekin batera urakanak eragindako kalteak ikusten. Aspaldian hain urrun dauden bi alderdietako pisuzko ordezkariak elkarrekin lanean eta elkar goraipatuz. Klixk: Obama etxerik gabe geratutako biktimekin hizketan eta besarkadaren bat edo beste ematen.

          Aldatu dezagun kamera. Klixk: Urakanaren ondorioz Romney bere kanpaina ordu batzuetan bertan behera uzten. Klixk: Romney, Ohion, uholdeetako kaltetuentzako janari bilketan parte hartzen. Klixk: Romney Tampan dago hauteskunde ekitaldi batean: biktimentzat laguntza jasotzeko helburuarekin, pantailatan Gurutze Gorriko telefonoak besterik ez dira agertzen.

          Argazkiei, irudiei begiratuz gero, beti sortzen dira sentimenduak. Onerako eta txarrerako. Eta sentitutakoaren arabera jokatzen dugu askotan (ez beti). Bi hautagaiek ederki dakite hori. Obama bere funtzioa ondo betetzen ari da krisi egoera honetan. Baina ez dago ukatzerik, eman duen irudiak, erakutsi dituen argazkiak bozketan bere aldeko izango dituelako esperantza duela. Romneyk ezer askorik ezin zuen egin egoera kudeatzean. Eta egindakoan ere, ez da gaizki aritu. Baina erakutsi dizkigun argazkiek haren arerioarenak baino sentimendu bareagoak sortu ditu.

          Irudi batek mila hitzek baino balio handiagoa omen dute. Irudirik izan ezean, hitzei heldu beste erremediorik ez dago. Wisconsinen, Nevadan, Coloradon, Ohion… hitzen bidez irudiak sortzea eta botoetan eragitea izango da hautagaien lana. Ea ba nork sortutakoek duten eragin handiena.

9,8,7...

Eastetik, 2012-10-28

          Bederatzi egun besterik ez dira geratzen, eta zenbaki dantza eta matematikak dira nagusi hautagaien kanpaina bulego eta komunikabideetan.

           Inor gutxik espero bezala, Barack Obama demokratak Mitt Romney errepublikanoaren hatsa sentitzen du kokotean. Horregatik, makineria guztia 100%ean jarrita daukate bi alderdiek. Ia atsedenik hartu gabe, swing states deiturikoetan barrena dabiltza bi hautagaiak boto eske.

          Adibidez, 48 orduan presidenteak bisitatutako 8 estatuak. Obama ahalik eta toki gehienetan agertzen ari da. Romney, isilago, elkarrizketarik eman gabe. Izan ere, hanka sartze txiki batek Etxe Zuria lortzeko ametsa zapuztu dezake istant batean.

          Urrezkoak izango diren boto bakar bat galduta gera ez dadin, aste honetan eman du Obamak berea Chicagon. Izan ere, Ohio, Florida, Colorado edo Nevada estatuetan herritarrek arazo ugari izaten dituzte egun konkretu batean botoa ematera joateko —latinoamerikarrek eta afroamerikarrek lan ordutegiengatik—, eta horiek gal ez daitezen aurrez botoa emateko eskatu dute.

          Besteak beste, langabezia, ekonomiaren egoera eta gobernuaren kudeaketarekin desadostasuna dira hiru arazo nagusiak Obamarentzat, eta ezinbesteko heldulekuak eta sostenguak, Romneyrentzat.

          270 ordezkariak lortzeko gudu zelaia definituta dago: 50 estatuetatik bederatzi dira alderdi baterako zein besterako joera izan duten lurraldeak. Baina ekialdeko haizeak Sandy urakanaren indarrarekin joko du: Florida da (29 ordezkari) gustura geratzeko pastel zatia. Ohio (18), errepikatu eta aseta geratzekoa. Eta Virginia (13), ginga; baldin eta Florida gorri kolorez eta Ohio urdinez geratuko balira.

          Matematika eta kalkulu zehatzen garaia da orain. Eta jokaleku posibleak bat baino gehiago. Duela hilabete batzuk gutxik espero bezala, lehia uste baino estuagoa etorri baita bi hautagaien artekoa.